Βρίσκεστε εδώ: HomeΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΑΠαραδοσιακή μουσικήΤα Γρεβενιώτικα του Ζήκου ΚασσιάραΤα Γρεβενιώτικα του Ζήκου Κασσιάρα - Εισαγωγικό κείμενο

Τα Γρεβενιώτικα του Ζήκου Κασσιάρα - Εισαγωγικό κείμενο

Τα τραγούδια της συλλογής προέρχονται από το προσωπικό αρχείο του Δημήτρη Ρίγγου. Αποτελούν μια μοναδική καταγραφή που έγινε τον Απρίλη του 1979 στο Ζιάκα Γρεβενών στο σπίτι του βιολιτζή Ζήση Κασσιάρα, γνωστού καλλιτεχνικά σ όλη την περιοχή ως Ζήκου.

Γόνος μουσικής οικογένειας, ττου κρατούσε τη λαϊκή μουσική παράδοση από τους παππούδες και από πατέρα σε γιό. Γεννήθηκε το 1912 στο Ζιάκα Γρεβενών, όπου έζησε ολόκληρη τη ζωή του ως μουσικός και πέθανε το 1995 σε ηλικία 83 ετών.

Ο Ζήκος έμαθε το βιολί από τον πατέρα του και έζησε ολόκληρη τη ζωή του στο Ζιάκα Γρεβενών, την παλιά Τίστα, χτισμένη στους πρόποδες του Όρλιακα. Είναι από τα ομορφότερα χωριά του ορεινού όγκου του νομού Γρεβενών με έντονο χειμερινό και καλοκαιρινό τουρισμό και αποτελεί πηγή της λαϊκής παράδοσης την οποία κρατάει ζωντανή μέχρι σήμερα.

Η μουσική εμβέλεια του Ζήκου ήταν κυρίως στα χωριά του ορεινού όγκου της Πίνδου, από το Ζιάκα, το Σπήλιο και την γύρω περιοχή μέχρι τα Βλαχοχώρια. Ήταν από τους γνήσιους εκφραστές της γρεβενιώτικης δημοτικής μουσικής. Είχε τα πατήματα των παλιών οργανοπαιχτών και παράλληλα των μεγάλων μερακλήδων όλης της περιοχής. Μεγάλωσε χορευτικά και μουσικά τρεις ολόκληρες γενιές. Αγαπήθηκε, δέθηκε και ταυτίστηκε μ' όλους τους ντόπιους γλεντζέδες. Πήρε και έδωσε σ'αυτους ό,τι καλύτερο είχε. Όπου γάμος και χαρά, πανηγύρι και βαφτίσι, γλέντι και χαροκοπιά πάντα τον φώναζαν πρώτον και καλύτερο.

Αυτό ακριβώς ήταν ο Ζήκος. Ταυτιζόταν μ' όποιον γλεντούσε, τα 'δινε όλα. Γι αυτό ήταν μεγάλος!

Η καταγραφή αυτή ήταν μια τέτοια στιγμή μέσα στο σπίτι του. Τα τραγούδια που ακολουθούν είναι ένα ολόκληρο γλέντι, αρχής γενομένης από το νουμπέτι.

Οι παλιοί στα γλέντια τους, συνήθιζαν ν αρχίζουν με το νουμπέτι ή τραγούδι της τάβλας. Δεν είναι χορευτικό. Ο σκοπός του πάντα βαρύς, μακρόσυρτος, γεμάτος πάθος, ανάμεικτος με παράπονο αγγίζει την καρδιά και το νου κάθε πονεμένου, από λύπη ή χαρά, από στενοχώρια ή κακοτυχιά. Το νουμπέτι αγγίζει την ψυχή, το συναίσθημα, φέρνει το μεθύσι χωρίς ρακί, κατά το «ρακί κρασί δεν ήπια σ'είδα και μέθυσα» . Το γνωρίζουν αυτό οι μουσικοί, οι λαϊκοί μας οργανοπαίκτες και δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στο νουμπέτι. Ακόμα και το κούρδισμα είναι ολόκληρη τελετή. Βάζουν όλη τους την τέχνη, το μεράκι, όχι μόνον γιατί η αρχή είναι το ήμισυ του παντός, αλλά και γιατί από ορμέμφυτο ξέρουν τι θέλει ο γλεντζές. Το κούρδισμα λοιπόν έχει ξεχωριστή χάρη. Είναι ολόκληρη τελετή, σχεδόν ιερή στιγμή. Ο γνώριμος ήχος του βιολιού αποτελεί την αρχή, δίνει τις νότες. Τα διακεκομμένα μπάσα του κλαρίνου και τα αριά χτυπήματα του νταϊρέ, με τα ελαφροκουνήματα του, για ν' ακούγονται και τα τέλια του είναι η συνέχεια, ενώ το λαγούτο, που προσπαθεί να προσαρμοστεί, δένει όλη τη στιγμή και δίνει το άγγελμα του λαϊκού γλεντιού.

ΑΝΑΖΗΤΗΖΗ

Αρχή