Βρίσκεστε εδώ: HomeΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΑΛαογραφικά άρθραΑντάμωμα των Βλάχων - 2004

Δώδεκα χρόνους στη Βλαχιά και δυο στο Βουκουρέστι

Φίλες και φίλοι,
Χαιρετίζω το τριήμερο Πανελλήνιο Αντάμωμα των Βλάχων που για πρώτη φορά γίνεται στα Γρεβενά.
Χαιρετίζω τη μεγάλη γιορτή του βλαχόφωνου Ελληνισμού.
Χαιρετίζω και συγχαίρω την Πανελλήνια Ομοσπονδία των Πολιτιστικών Συλλόγων των Βλάχων.
Χαιρετίζω και συγχαίρω τους βλάχικους συλλόγους του Νομού Γρεβενών.
Χαιρετίζω τους σαράντα πέντε βλάχικους συλλόγους που είναι αυτό το τριήμερο μαζί μας.

Απόψε τα Γρεβενά είναι περήφανα. Απόψε όλος ο νομός είναι περήφανος για τα ήθη, τα έθιμά μας, για τις στέρεες παραδόσεις μας, για τη γενιά μας, τη φύτρα μας και την καταγωγή μας.
Απόψε γιορτάζει η λαϊκή ψυχή που είναι η συνέχεια των προγόνων μας.
Απόψε έχουμε ραντεβού εδώ στα Γρεβενά με τους προγόνους μας. Οι ψυχές τους είναι εδώ γύρω μας, φτερουγίζουν πάνω μας, χαίρονται και αγάλλονται για τους απογόνους τους.
Απόψε θα περάσουν από μπροστά μας χορεύοντας οι άξιοι συνεχιστές των προγόνων μας, αυτοί που πήραν τη σκυτάλη απ' τους παλιότερους και την παραδίδουν στους νεότερους.
Απόψε γιορτάζουμε όλοι εμείς, βλαχόφωνοι και μη Έλληνες, που πιστεύουμε στη συνέχεια και συνέχιση της ζωντανής λαϊκής παράδοσης, όλοι όσοι πιστεύουμε ότι ο λαϊκός μας πολιτισμός και οι ρίζες μας είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο μπορούμε να χτίσουμε στέρεα οτιδήποτε στο μέλλον.
Απόψε γιορτάζουμε όλοι εμείς που πιστεύουμε ότι η λαϊκή ψυχή ζει και θα ζει αιώνια μέσα από τον πλούτο των παραδόσεων.
Απόψε γιορτάζει η νεολαία μας που μπολιάζεται δίπλα στους μεγαλύτερους με τα νάματα του λαϊκού μας πολιτισμού, της πολιτιστικής μας παρακαταθήκης.
Απόψε όλοι χαίρονται, απόψε όλοι γιορτάζουν, απόψε όλοι βιώνουν την παράδοσή μας.

«Μια δίγλωσση εκλεκτή ομάδα του βορειοελλαδίτικου και όχι μόνο Ελληνισμού είναι οι Βλάχοι", λέει ο καθηγητής Μουτσόπουλος του Α.Π.Θ. Αρμούνοι, δηλαδή Ρωμαίοι, δηλαδή ρωμιοί της ρωμιοσύνης είναι οι Βλάχοι. Είναι οι παρεγνάτιοι πληθυσμοί, προικισμένοι με το αλισβερίσι της επικοινωνίας με πολλούς λαούς και τους περαστικούς.

«Βαθύτατα ελληνορθόδοξοι με στέρεες ελληνικές και θρησκευτικές παραδόσεις», λέει ο Γιάννης Παπαθανασίου στο βιβλίο του "Η Ιστορία των Βλάχων", "πρόκοψαν όχι μόνο στην κτηνοτροφία, αλλά και στο μεγάλο εμπόριο και τις μακρινές μεταφορές με τα περιβόητα καραβάνια τους. Ως καραβαναραίοι ή κυρατζήδες διέσχιζαν ολόκληρα τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη". Να πώς υμνεί η λαϊκή ψυχή αυτή τη σχέση των Βλάχων με το διαμετακομιστικό εμπόριο:

Δώδεκα χρόνους στη Βλαχιά και δυο στο Βουκουρέστι
κι απόψε ήρθα στο σπίτι σου, ήρθα στ' αρχοντικό σου.
Ριτζιάν σε κάνω, Ρήνα μου, και σε φιλώ στα μάτια
να μη μ' αγγίξεις τίποτα, γιατί είμαι αποσταμένος.
Έχω τρεις μέρες περπατώ, τρεις νύχτες δεν κοιμάμαι.

Καραβαναραίοι, λοιπόν, ή κυρατζήδες είναι οι Βλάχοι. Θα ρωτήσει πιθανώς κάποιος: τι μετέφεραν; Ασφαλώς τα προϊόντα τους, τυριά, γάλατα, βούτυρα, κρέατα, δέρματα, μαλλιά επεξεργασμένα από τα άξια χέρια των γυναικών τους.

Δεν ήταν λίγα τα ξυλόγλυπτα των Βλάχων. Τελευταία τέτοια δωρεά προς το Δήμο Γρεβενών είναι η μεγάλη και σπουδαία συλλογή του Αβδελλιώτη ξυλογλύπτη Δημήτρη Αγοράστη.

Σκαλιστά αριστουργήματα από ασήμι και χρυσάφι έφταναν στις μεγάλες αγορές της Ευρώπης, σε Λειψία, Βιέννη, Βενετία, Βουδαπέστη, Βουκουρέστι, Τεργέστη, Βελιγράδι, Κωνσταντινούπολη κ.α.

Πολλοί από τους Βλάχους κυρατζήδες πρόκοψαν και ρίζωσαν στην Ευρώπη, όπου μεγαλούργησαν αναδεικνυόμενοι μεγαλοεπιχειρηματίες, τραπεζίτες, άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών. Επιφανείς άνδρες στη διάρκεια της Ιστορίας ήταν οι βλαχόφωνοι, όπως ο Ρήγας Φερραίος, ο Ανδρούτσος, ο Καραϊσκάκης, ο Μπότσαρης, ο Γιώργος Ολύμπιος, ο Πάνος Ζήτρος από τη Σαμαρίνα, γενάρχης του αρματολισμού στα Γρεβενά και σε ολόκληρη την Πίνδο.

Μεγάλοι Βλάχοι δωρητές είναι οι Αβέρωφ, Τοσίτσας, Αρσάκης και οι αδερφοί Μανάκια, οι πρώτοι κινηματογραφιστές των Βαλκανίων. Μεγάλοι τσελιγκάδες και αρχιτσελιγκάδες υμνήθηκαν απ' τη λαϊκή μούσα, όπως ο Γκόγκος Μίσιος από το Περιβόλι με το παρακάτω δημοτικό τραγούδι:

Βασιλικός μου μύρισε, κοιτάτε ποιος διαβαίνει.
Ο Γκόγκος Μίσιος διάβαινε, στα Γιάννενα πηγαίνει,
στα Γιάννενα και στον πασά και στο Βεζίρ αφέντη.

Αυτός είναι με λίγα λόγια ο βλαχόφωνος πληθυσμός και η προσφορά του στην πατρίδα και το Έθνος.

από τον χαιρετισμό του Δημήτρη Ρίγγου
στο Πανελλήνιο Αντάμωμα των Βλάχων που πραγματοποιήθηκε στην πόλη των Γρεβενών
την Παρασκευή 9 και το Σάββατο 10 Ιουλίου 2004 και στην Κρανιά την Κυριακή 11 Ιουλίου 2004.

Συνδεθείτε για να υποβάλετε σχόλια

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:

ΑΝΑΖΗΤΗΖΗ

Αρχή