Τα Λαογραφικά του Σπηλαίου Γρεβενών: Επίλογος

Όσα αναφέρθηκαν στις σελίδες αυτού του βιβλίου αποτελούν μια αδρή περιγραφή των λαογραφικών στοιχείων του Σπηλαίου, του Ζιάκα Γρεβενών και των γύρω χωριών και εκφράζουν τη ζωντανή λαϊκή παράδοση στις αρχές της δεκαετίας του 1970.

Σήμερα (2005), μετά από τριάντα πέντε χρόνια, οι συνθήκες είναι διαφορετικές. Η σύνθεση των ηλικιών έχει αλλάξει. Νέοι άνθρωποι συνθέτουν την εικόνα των χωριών. Οι παλιοί, όσοι απέμειναν, διακριτικά έχουν παραχωρήσει τη θέση στους νεότερους.

Ασφαλώς, τα βιώματα των νέων σχετικά με την παράδοση είναι λιγότερα. Ασφαλώς, οι νέοι άνθρωποι έχουν τα δικά τους βιώματα, τις δικές τους αναζητήσεις, τα δικά τους οράματα, που ταυτίζονται με τη σύγχρονη εποχή της παγκοσμιοποίησης και της ομοιογενοποίησης. Παρ' όλα αυτά είναι παρήγορο το γεγονός ότι σε ικανοποιητικό βαθμό οι νέοι άνθρωποι έχουν μέσα τους την παράδοση και το παραδοσιακό τραγούδι.

Πιστεύω ότι υπάρχει μέσα τους ένα είδος κυτταρικής μνήμης που έρχεται στην επιφάνεια σε ειδικές στιγμές χαράς, ενθουσιασμού, γιορτής και γλεντιού. Σ' αυτές τις περιπτώσεις φαίνεται η αφύπνιση της λαϊκής ψυχής κι αυτό ενδεχομένως είναι το πιο παρήγορο στοιχείο της διατήρησης, της διάσωσης, αλλά και της διάδοσης της λαϊκής παράδοσης.

Άλλωστε, η παλιά φρουρά δεν αποσύρθηκε τελείως. Απλώς παραχώρησε τη σειρά. Δεν εγκατέλειψε τα όπλα. Όταν και όσες φορές χρειάζεται, είναι όλοι παρόντες, άντρες και γυναίκες, για να τραγουδήσουν την Πασχαλιά, να τραγουδήσουν και να χορέψουν στο γάμο, να στήσουν ένα γλέντι σε μια παρέα, να μπουν στο κέφι σ' ένα πανηγύρι, αλλά και να μοιρολογήσουν έναν αγαπημένο τους νεκρό.

Η ζωή συνεχίζεται, η ζωντανή λαϊκή παράδοση ζει και θα ζει όσο θα υπάρχει η λαϊκή ψυχή που, έτσι κι αλλιώς, είναι αθάνατη.

Τα τραγούδια αυτού του βιβλίου είναι όλα προσωπικές καταγραφές από κατοίκους του Σπηλαίου, του Ζιάκα και της γύρω περιοχής, από ανθρώπους δηλαδή της ζωντανής λαϊκής μουσικής παράδοσης.

Τους ευχαριστώ όλους, τόσο αυτούς που είναι ακόμα στη ζωή όσο και εκείνους που έφυγαν απ' αυτόν τον κόσμο.

Δεν είναι δυνατόν ν' αναφερθώ στον καθένα χωριστά, αρκεί να δηλώσω ότι η βιβλιογραφία αυτού του βιβλίου είναι κυρίως οι ζωντανές πηγές, δηλαδή οι άνθρωποι αυτού του τόπου.

Δημήτριος Β. Ρίγγος (2005)

ΑΝΑΖΗΤΗΖΗ

Αρχή