Βρίσκεστε εδώ: HomeΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΑΛαογραφικά βιβλίαΤα Λαογραφικά του Σπηλαίου ΓρεβενώνΣάββατο του Λαζάρου – Κυριακή των Βαΐων

Τα Λαογραφικά του Σπηλαίου Γρεβενών: Σάββατο του Λαζάρου – Κυριακή των Βαΐων

Ο Απρίλης είναι ο πιθανότερος μήνας της Πασχαλιάς, του Σαββάτου του Λαζάρου και της Κυριακής των Βαΐων. Το Σάββατο του Λαζάρου γιορτάζεται με τις λαζαρίνες, που είναι κορίτσια της σχολικής, μετασχολικής ηλικίας και σε μερικά χωριά μάλιστα και ηλικιωμένες γυναίκες, που γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι με ένα καλάθι μαζεύοντας αβγά και φιλοδωρήματα. Από μέρες ρωτούσαν τη μάνα τους, που τα ορμήνευε τι τραγούδι θα πουν στο κάθε σπίτι. Η μάνα τους ή η γιαγιά τα βοηθούσε να μάθουν τα τραγούδια ή να θυμηθούν όσα είχαν ξεχάσει. Εξέταζαν ξανά και ξανά τις μεταβολές που τυχόν έγιναν στις οικογένειες μέσα στο χρόνο, για να πουν το τραγούδι που ταίριαζε σε κάθε σπίτι. Ντυμένα στα καλά τους με κορδέλες στο κεφάλι ή κόσες και με τα τσιράπια, τα μάλλινα κεντημένα με κόκκινες ή πράσινες αράδες στην κορυφή. Άλλα με καλτσοδέτες κι άλλα με το τσιραπόνημα, μερικά με παπούτσια και τα πιο πολλά με τσαρούχια, εκείνη την ημέρα δεν πήγαιναν σχολειό με την «άδεια» δασκάλων και γονιών. Γιόρταζαν τη δική τους μέρα, μοναδική σ' όλο το χρόνο. Στον πάτο του καλαθιού έβαζαν χόρτο, για να μη σπάζουν τ' αβγά. Οι μάνες έβαζαν μέσα το πρώτο αβγό και τα ξεπροβοδούσαν με την ευχή να το γεμίσουν. Μια απ' τις κοπέλες γίνονταν «νύφη» κι έπαιρναν όλα τα σπίτια με τη σειρά.
Γύριζαν όλο το χωριό τραγουδώντας στο δρόμο.

Στο κάθε σπίτι που πήγαιναν τραγουδούσαν διάφορα επαινετικά και ευχετικά τραγούδια ανάλογα με το σπίτι και τα αφεντικά του. Σε κάθε πρόσωπο και το κατάλληλο τραγούδι, π.χ. άλλο το τραγούδι για τον παπά, άλλο για τον τσέλιγκα, το νοικοκύρη, τη νοικοκυρά, τον ξενιτεμένο κ.λ.π.

Την Κυριακή των Βαΐων όλο το χωριό στην εκκλησία, στον Αϊ-Θανάση, και ύστερα όλοι οι χωριανοί έπαιρναν τα «βάγια» απ' του παπά το χέρι, διαβασμένα και ευλογημένα. Τα βάγια είναι πυξάρια που αφθονούν στο Σπήλιο. Την ημέρα αυτή η Εκκλησία «καταλύει» το ψάρι, δηλ. επιτρέπεται, παρόλο που είναι νηστεία, η βρώση ψαριού. Σχεδόν όλο το χωριό έτρωγε παστό μπακαλιάρο, όπως άλλωστε και την ημέρα του Ευαγγελισμού.

ΑΝΑΖΗΤΗΖΗ

Αρχή